UzayVe olarak evrenin en karanlık ve gizemli yapılarını radarımıza almaya devam ediyoruz. Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) evrenin üç boyutlu haritasını çıkarmakla görevli devrim niteliğindeki Gaia uydusu, Samanyolu Galaksisi'nin derinliklerinde adeta birer hayalet gibi saklanan üç yeni yıldız kütleli karadelik keşfetti. Doğrudan gözlemlenmeleri neredeyse imkansız olan bu nesneler, çevrelerine yoğun madde püskürtmedikleri için 'sessiz karadelik' kategorisinde yer alıyorlar. Ancak onları bu kadar özel kılan şey, çevrelerindeki görünür küçük yıldız yoldaşlarıyla kurdukları sıra dışı kütle çekimsel bağlar oldu.
Bilim dünyasında çığır açan bu keşfin en büyük gizemi ise bu sistemlerden ikisindeki yoldaş yıldızların konumunda yatıyor. Standart yıldız evrimi ve kütle çekim teorilerimize göre, bir karadeliğin yörüngesindeki bir yıldızın belirli bir mesafeden daha yakın olmaması gerekir. Ancak bu iki sistemde yoldaş yıldızlar, karadeliklerine beklenen mesafeden çok daha yakın bir yörüngede dolanıyorlar. Yıldızların böylesine tehlikeli bir yakınlıkta karadeliğin kütle çekiminden yutulmadan nasıl hayatta kalabildiği ve bu yörüngeye nasıl ulaştığı, astrofizikçiler için şu an çözülmesi gereken en büyük bulmacalardan biri haline geldi.
Carl Sagan Seti: Kozmos & Tanrının Kapısını Çalan Bilim (2 Kitap)
"Evrenin neresindeyiz ve nereye gidiyoruz?" Çağımızın en büyük astrofizik başyapıtı Kozmos ve bilimin sınırlarını sorgulayan 2'li özel koleksiyon seti.
Bu durum, yıldızların ve karadeliklerin ortak yaşam döngüsüne dair bildiğimiz pek çok ezberi sorgulamamıza neden oluyor. Normal şartlarda, büyük kütleli bir yıldız süpernova patlamasıyla çökerken yoldaşını uzaya savurmalı veya yörüngesini tamamen değiştirmeliydi. Fakat bu sakin ve sessiz sistemlerde, şiddetli bir patlamanın izlerine rastlanmıyor. Bu da gökbilimcilere, karadelik oluşum mekanizmalarında henüz tam olarak kavrayamadığımız alternatif yolların veya 'gizli' evrim süreçlerinin olabileceğini düşündürüyor. Belki de bu karadelikler, yıldızların katastrofik patlamalar olmadan, daha yumuşak ve ketum bir süreçle çökmesi sonucu doğdular.
Gaia'nın sunduğu bu eşsiz veriler, Samanyolu'ndaki gizli karadelik nüfusunun aslında tahmin ettiğimizden çok daha fazla olabileceğini gösteriyor. Gökyüzünde parlayan milyarlarca yıldızın arkasında, kütle çekimsel danslarıyla evrenin kurallarını sessizce yazan bu karanlık canavarlar, gelecekteki uzay gözlemleri için ana hedef haline gelecek. James Webb Uzay Teleskobu ve gelecek nesil yer tabanlı gözlemevleri ile bu sistemlerin detaylı tayf analizleri yapıldığında, evrenin en karanlık köşelerinden gelen bu fısıltıların ne anlama geldiğini tam olarak öğrenebileceğiz.
